അഴകൊത്ത മഹാദേവ ക്ഷേത്രം

പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ കുഴൽമന്ദത്തിനടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അതിപ്രസിദ്ധവും പുരാതനവുമായ ഒരു ശിവക്ഷേത്രമാണ് ശ്രീ അഴകൊത്ത മഹാദേവ ക്ഷേത്രം (Azhakotha Mahadeva Temple). ഏകദേശം 2000-ലധികം വർഷത്തെ പഴക്കമുണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം ചരിത്രപരമായും വാസ്തുവിദ്യാരീതികൊണ്ടും വളരെ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്ന ഒന്നാണ്.

ഈ ക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു:

പ്രതിഷ്ഠകളും പ്രാധാന്യവും

  • പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ: ഉഗ്രമൂർത്തിയായ പരമശിവനാണ് പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടുത്തെ ശിവലിംഗം ഒറ്റക്കല്ലിൽ കൊത്തിയെടുത്തതാണ് (Monolithic). ഏകദേശം ആറടിയിലധികം ഉയരമുള്ള ഈ ശിവലിംഗം കിരാതമൂർത്തി ഭാവത്തിലാണ് ആരാധിക്കപ്പെടുന്നത്.

  • തുല്യപ്രാധാന്യമുള്ള പ്രതിഷ്ഠ: ശിവനോടൊപ്പം തന്നെ തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ (ബാലരാമൻ/ശ്രീരാമൻ്റെ ബാലരൂപം) പ്രതിഷ്ഠയും ഇവിടെയുണ്ട്. ശിവനും വിഷ്ണുവിനും ഒരേപോലെ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നതാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സവിശേഷത.

  • ഉപദേവതകൾ: ഗണപതി, ശാസ്താവ്, ദുർഗ്ഗ, ഭദ്രകാളി (തിരുമാന്ധാംകുന്നിലമ്മ സങ്കല്പം), ഹനുമാൻ സ്വാമി, നാഗദൈവങ്ങൾ എന്നിവരാണ് പ്രധാന ഉപദേവതകൾ. കൂടാതെ ഇവിടെ ഭഗവതിയെ 'സരസ്വതി' ഭാവത്തിലും ആരാധിക്കാറുണ്ട്. അതിനാൽ വിദ്യാരംഭത്തിന് ഇവിടം പ്രശസ്തമാണ്.

ചരിത്രവും ഐതിഹ്യവും

  • ഐതിഹ്യം: പരശുരാമൻ സ്ഥാപിച്ച 108 ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണിതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. മറ്റൊരു പ്രാദേശിക ഐതിഹ്യപ്രകാരം, ഈ ക്ഷേത്രമിരിക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ ഇല്ലമായിരുന്നു. വലിയ ശിവഭക്തനായിരുന്ന അദ്ദേഹം കഠിനതപസ്സിലൂടെ ശിവനെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുത്തി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തി എന്നാണ് വിശ്വാസം.

  • ചരിത്രം: ഈ ക്ഷേത്രം പണ്ട് പാലക്കാട് രാജാക്കന്മാരുടെയും പിന്നീട് കോഴിക്കോട് സാമൂതിരി രാജാവിന്റെയും ഭരണത്തിൻ കീഴിലായിരുന്നു. ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ പടയോട്ടക്കാലത്ത് വലിയ രീതിയിൽ തകർക്കപ്പെട്ട ഈ ക്ഷേത്രം പിന്നീട് സാമൂതിരി രാജാക്കന്മാരുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് പുനരുദ്ധരിച്ചത്. നിലവിലും കോഴിക്കോട് സാമൂതിരി ദേവസ്വത്തിന്റെ കീഴിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രമുള്ളത്.

  • ഭൂമീ പൂജ: ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഭൂമീ വരാഹമൂർത്തിയുടെ സാന്നിധ്യമുള്ളതിനാൽ, കൺസ്ട്രക്ഷൻ ജോലികൾക്ക് മുൻപായി നടത്തുന്ന 'ഭൂമീ പൂജ' ചടങ്ങുകൾക്ക് ഈ ക്ഷേത്രം വളരെ പ്രസിദ്ധമാണ്.

പ്രധാന ഉത്സവങ്ങൾ

  • ആറാട്ടുത്സവം: ധനുമാസത്തിൽ (നവംബർ - ജനുവരി കാലയളവിൽ) നടക്കുന്ന 41 ദിവസത്തെ മണ്ഡലകാലത്തിന് ശേഷം വരുന്ന ആദ്യ ബുധനാഴ്ചയാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ആറാട്ടുത്സവം നടക്കുന്നത്.

  • മഹാ ശിവരാത്രി: കുംഭമാസത്തിലെ ശിവരാത്രി വളരെ വലിയ രീതിയിൽ ഇവിടെ ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. അന്നേദിവസം പ്രത്യേക പൂജകളും ദർശനവുമുണ്ടാകും.

വാസ്തുവിദ്യ

കേരളീയ തനിമയിലുള്ള വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ശ്രീകോവിലാണ് (Circular Sree Kovil) ഈ ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളത്. വളരെ വിസ്താരമേറിയ അമ്പലക്കുളവും ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രത്യേകതയാണ്.

ക്ഷേത്ര സമയം (Pooja Timings)

അഴകൊത്ത മഹാദേവ ക്ഷേത്രം